Category: Մայրենի

10.04.2019; Գրականություն

Գրաբար

Կարդա «Արտաշես և Սաթենիկ» պատմության 2-րդ և 3-րդ պատվածները։ Համեմատիր աշխարհաբարի հետ։ Մեկնաբանիր

Քեզ եմ ասում, քաջ այր Արտաշես,

Որ հաղթեցիր ալանաց քաջ ազգին,

Ե՛կ լսիր իմ ալանների գեղաչյա դստեր խոսքը՝

Տուր պատանուն,

Որովհետև սոսկ քենի համար օրենք չկա, որ ղյուցազները

Այլ դյուցազների զավակներին

Զրկեն կյանքից

Կամ ծառա դարձնելով

Ստրուկների կարգում պահեն,

Եվ հավերժ թշնամություն

Երկու քաջ ազգերի միջև, հաստատեն:

  • Սաթենիկի արարքը։

 

  • Ալանաց արքայի պատասխանը արտաշեսի դայակ Սմբատին։

 

  • Արտաշեսի արարքը։

 

Անգիր սովորիր «Հեծաւ արի արքայ Արտաշես…» հատվածը։

10.04.2019

1.Տրված բառերից առանձնացրու հոմանշային 10 զույգ։
Հսկայական, ողորկ, համեստ, վիթխարի, դժվար, հավաքել, դյութիչ, հուզիչ, հմայիչ, ծավի,  ստերջ, բիլ,  դրվատել, դեղձան, գովել, դատարկել, սնապարծ, անպտուղ, պարպել, խոնավ, ժողովել, տամուկ, խրթին, հարթ:

Հսկայական-վիթխարի, ողորկ-հարթ, դժվար-խրթին ստերջ-անպտուղ, դրվատել-գովել, դատարկել-պարպել, ծավի-բիլ, դյութիչ-հմայիչ, ժողովել-հավաքել, տամուկ-խոնավ։

2. Յուրաքանչյուր տողում գտիր տրված բառի մեկ հոմանիշ։
ա) Լուռ
1. ակնդետ, անխոս, անթարթ
2. մշտապես, հանապազորդ, լռելյայն
3. անձայն, անքթիթ, անշեղ
բ) Գեղեցիկ
1. անբարետես, դեղձան, չքնաղ
2. գեղանի, կախարդական, լուսավոր
3. բյուրեղյա, չնաշխարհիկ, պատկերավոր
գ) Գովել
1. նախատել, բաղդատել, դրվատել
2. հարատևել, պարսավել, ներբողել
3. փառաբանել, ըմբոշխնել, կենսագործել
դ) Երեկո
1. արշալույս, վերջալույս, աստղալույս
2. տիվանդորր, արևամուտ, արեգնափայլ
3. ծեգ, իրիկնամուտ, ցայգ
ե) Ցանկալի
1. հանդուրժելի, զմայլելի, բաղձալի
2. տենչալի, պատկառելի, անհերքելի
3. նշմարելի, անդրդվելի, ըղձալի

3.Տրված բառերից առանձնացրու հականշային 10 զույգ։
Փութաջան, ամպոտ, դալար, ծույլ, ուսյալ, երկչոտ, հինավուրց, գագաթ,
օրինական, անջրդի, ապօրինի, ինքնահավան, նոսր, ողորկ, հեռավոր,
արատավոր, խորդուբորդ, ջրարբի, համարձակ, ջինջ, տգետ, հմուտ, ստորոտ, թանձր, անբասիր։

Փութաջան-ծույլ, ամպոտ-ջինջ, դալար-հինավուրց, ուսյալ-տգետ, գագաթ-ստորոտ, օրինական-ապօրինի, անջրդի-ջրարբի, նոսր-թանձր, ողորկ-խորդուբորդ, հմուտ-անբասիր։

4.Փակագծերում տրված բառերից ընտրիր նախադասությանը համապատասխանողը։
1. Գրախանութում վաճառվում է այդ բառարանի երկրորդ (հրատարակությունը, հրատարակչությունը)։
2. Այդ (հրատարակությունը, հրատարակչությունը) լույս է ընծայել գրքի
վերջին հատորը։
3. Նա այդ գործում մեծ (երախտիք, երախտագիտություն) ունի։
4. Այդ առաջարկը վեճերի ու քննարկումների (տեղիք տվեց, տեղի տվեց)։
5. Ամենուրեք (փտում, փթթում) էին կանաչ այգիներն ու գեղեցիկ ծաղկանոցները։
6. Բակում խաղացող երեխան (հովարով, հովհարով) գլխարկ էր դրել։
7. Զարմացած երեխան (թոթովեց, թոթվեց) ուսերը։
8. Մարզիկները մրցույթին մասնակցելու (հրավերք, հրավեր) էին ստացել։
9. Ջրատար խողովակի (փականը, փականքը) նորոգեցին։
10. Վարպետը (պատրաստականությամբ, պատրաստակամությամբ) օգնեց մեզ։

5.Տրված համանուններով կազմիր նախադասություններ։
1. սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ). սեր (զգացմունք)

Արամ խաղտ փակի և արի կաթտ խմիր՝ արդեն սեր է առաջացել:

Բայց սերը մի զգացմունք է, որը Հոլմսին հասկանալի չէր:

2. կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման). կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի)

Այդ կետը կորդինատային հատվածի կենտրոնում դիր:

Ես փորձում էի ձուկ բռնել, ոչ թե կետ:

3. քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար). քանոն (երաժշտական գործիք)

Տղաս քանոնը անշարժ պահիր, որ գիծը կարողանաս տանել:

Տղաս դու քանոնտ շատ լավ ես նվագում, բայց ոչ մեկ չի ուզում լսել:

4. դող (մարմնի սարսուռ). դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ)

Երբ ես վերջապես հասկացա իրականությունը և մարմնովս դող անցավ։

 

5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված
հանդիսավոր օր)։

Երգիչը համերգի ընթացքում, մի տոն բարձր երգեց:

Ծննդյանս օրը ինձ համար տոն է:

 

10.02.2019

Բառերի տեսակներն ըստ իմաստի և ձևի։ Մենիմաստ և բազմիմաստ բառեր։ Բազմիմաստության մեջ փոխաբերության դերը։ Համանուն բառեր։ Հոմանիշներ և հականիշներ։

Առաջադրանքներ

1.Փոխաբերական իմաստով նախադասությունների մեջ կիրառիր հետևյալ բառերը.
փոր, թութակ, կապիկ, աղվես, սիրտ, սև, քաղցր։

Ինչն ա քո փորի ցավը:

Հերիք ա ինձ թութակություն անես:

Քեզ կապիկի նման մի պահի:

Դու ինձ թակարդը մի փորձի գցես այ աղվես:

Դու շատ փափուկ սիրտ ունես տղաս:

Հայաստանի սև օրերը եկել են:

Քաղցր խոսքերտ քեզ պահի:

2.Ընտրիր հոմանիշների հինգ եռյակ.
անշարժ, անսահման, անշուք, անբասիր, անուղղելի,անպատշաճ, անմիտ, անծայր, անկաշկանդ, անհարմար, անիմաստ, անեզր, անապակ, անպատեհ, անհեթեթ,
անպաճույճ, անաղարտ, անզարդ։

Անսահման – անծայր – անեզր

անպաճույճ – անշուք – անզարդ

անշարժ – անհարմար – անպատշաճ

անապակ – անբասիր –

անիմաստ – անմիտ –

 

3.Ընտրիր հականիշների վեց զույգ.
հակիրճ, հնաոճ, յուրային, բանիմաց պարտադիր, օտար, երկար, օրինաչափ,անտեղյակ, կամավոր, փառահեղ, սակավ, բազում, անկանոն։

հակիրճ – երկար

հնաոճ – 

 

4.ընդգծիր այն բառերը, որոնք համանուն ունեն.
ա) շվի, կար, վայրի, մայթ, նիզակ, աներ, ստեր, պայտ, վարսանդ, վանեցի
բ) բուն, ոլորել, անել, կողին, կաղին, շպար,բարձեր, մորի, վազի, լեզգի
գ) խարանել, անարգել, տեղալ, աղային, խնամի, թշնամի, սիրելիս, կրքեր, այրեր, կերկեր։

 

09.09.19

Հայոց լեզու

  1. Նախորդ դասարաններում սովորածի կրկնություն.
  • Նախորդ օրվա առաջադրանքի ստուգում։
  • Արտագրիր՝ լրացնելով բաց թողած տառերը կամ տառակապակցությունը.

Սկսվել էին երկու հարյուր իննսունմեկերորդ օլիմպիական խաղերը. երեք հարյուր ութսունհինգ թվականն էր։ Երեք ամիս առաջ՝ գարնան սկզբին, արագոտն սուրհանդակներն Օլիմպոսից ուղևորվել էին կայսրության չորս կողմերը, նույնիսկ նրա սահմաններից դուրս՝ ազդարարելու առաջիկա խաղամրցումների մասին։ Խաղերի մրցակարգը՝ վաղնջականկ ժամանակներում օրենսդիր Լիկուրգոսի ձեռքով գրված, պատվիրում էր մրցումների ժամանակաշրջանում ռազմական գործողությունների դադարեցում, և պատերազմող կողմերի  միջև հաշտությունը տևում էր ավելի քան հարյուր օր։
Հետմիջօրեի արևի կլոր սկավառակը կախվել էր Օլիմպոսի վրա՝ իր ոսկեդեղձան ճաճանչներով շռայլորեն լուսավորելով նրա՝ դարերի համար կառուցված վեհապանծ տաճարներն ու հուշարձանները։
Խաղերին մասնակցում էին ամենքը՝ ունևորներն ու չքավորները, կտրիճ ըմբոստներն ու նշանավոր զորավարները, նաև հասարակ զորականները։
Երբ հնչեց եղջերափողը, ճանապարհի շրջադարձի վրա երևացին ծիրանագույն հանդերձներով պատանիները՝ հուժկու մարմիններով.  նրանք տանում էին կայսեր պատգարակը։

2. Հնչյունափոխություն։ Շեշտափոխության հետ կապված հնչյունափոխություն։ Ձայնավորների հնչյունափոխությունը-

  • ի-ը (սիրտ-սրտալի, օրագիր-օրագրային, ինձ-ընձուղտ, իղձ-ը՚ձալի, քեռակին-քեռակնոջ);  ի-յ (որդի-որդյակ, կղզի-կղզյակ, ալի-ալյակ), ի-սղում (մորթի-մորթապաշտ, մեծահոգի-մեծահոգություն) ; ի+ա — ե (այգի+ա+պան-այգեպան)
  • ու-ը (տուն-տնային, սուտ-ստել), ու-վ (առու-առվակ, ձու-ձվածեղ), ունչ-ընչացք, ու-սղվում է (ամուր-ամրանալ, անասուն-անասնապահ)
  • է-ի (էգ-իգական, էջ-իջնել, կես-կիսել).
  • ը-սղում- կարծ(ը)ր- կարծրանալ, աստ(ը)ղ-աստղային և այլն։

Առաջադրանք

Վերականգնիր անհնչյունափոխ արմատը.

Ընչացք-ունչ, անասնապահ-անասուն, ամրանալ-ամուր, թթվահամ-թթու, խորհրդավոր-խորհուրդ, երեսնամյա-երեսուն, ուրվագիծ-ուրու, ծաղկաբույր-խաղիկ, թախծոտ-թախիծ, ընկալել-հասկանալ, քեռակին-քեռի, նախնական-, գաղտնապահ-գաղտնիք, հոգեբանություն-հոգեբան, ոսկեվաճառ-ոսկի, բարեգործ-բարի, կիսամյակ-կես, վիրաբույժ-բույժ, վիճաբանություն-վեճ, իջվածք-եջք, վիրահատում-վերք, գիսակ-իսակ, գիտակ։

Գրականություն

Կարդում ենք Վոլֆգանգ Բորխերթի մանր պատմվածքները.

Փոքր պատմվածքներ , «Կեգլուղի», «Առնետները գիշերը քնում են»

Այս պատմվածքները պատերազմի մասին էին։ Նաև մեծ միտք կարև նրա մասին, թե ինչ են մարդիք գնահատում՝ օրինակ մեկ ծաղիկ է մահանում տխրում են, բայց միաժամանակ թուն են սարգում որ սպանի մարդկանց, կամ ել փողը ավելի կարևոր է քան կյանքը: Մենք դասարանում քննարկեցինք այդ ամենի մասին՝ և  առդյոք երկրին ավելի շատ օգուտ է գալի քան վնաս պատերազմից։ Իմ կարծիքով պատերազմը միայն մի օգուտ ունի երկրի համար՝ և դա վախն է: Եթե երկիրը հաղթում է պատերազմ իրանից սկսում են վախենան և ավելի զգույշ վարվեն: Իսկ տարածքի խնդիրը ըստ ինձ անիմաստ կռիվ է: Ես երբեք չեմ հասկացել, թե ինչու երկրները չեն համաձայնվում միմիանց հետ ազնիվ և արդար համագործակցեն: Միակ բացատրությունը ինձ համար այն է, որ մարդու մեջ ռեֆլեքս է ավելիին ձկտելը և դրա պատճառով նաև առաջինը լինելը:

  • Պացիֆիզմ
  • Քննարկում. պացիֆիզմը օգտակա՞ր է, թե վնասակար։

Ըստ ինձ ամեն ինչ կախված է իրավիճակից: Եթե հարցը նրա մասին է, որ մեկը պետք է լինի առավել մյուսից՝ ապա պացիֆիզմը շատ պետք է, սակայն կան դեպքեր երբ արդեն ստիպված ես և այդ ժամանակ պացիֆիզմը կարող է վնաս տալ: Ըստ ինձ եթե բոլորը լինեն պացիֆիզտ՝ ապա արդեն այն ոչ մի վնաս չի տա:

  • Էսսե գրել՝ Բորխերթի ստեղծագործություններից ինձ ինչ մնաց։

Ես միայն Բորխերթի փոքր ստեղծագործությունների մասին կարող եմ ասել, որովհետև մյուսները ըստ ինձ շատ քիչ ասելիք ունեին: Բայց փոքր պատմվածքները շատ հետաքրքիր և ուսուցանող էին: Իրենցից ինձ շատ հաճելի զգացողություն մնաց, որովհետև Բորխերթը ներկայացնում է բոլոր վատ կողմերը առանց ամաջելու:

09.06.2019

  1. Ուղղագրական կանոններ (կրկնություն)
  • Ձայնավորների ուղղագրությունը (օ-ո, է-ե, ը)
  • Եվ-ի ուղղագրությունը
  • յ ձայնակապի ուղղագրությունը

Առաջադրանք՝ լրացրու բաց թողած տառը.

  •  է-ե- ԱմենաԷական, քրիստոնեություն, ելևէջ, ինչևէ, հնէաբան, չէիք, առԷջ, պատնեշ, լայնէկրան, դողԷրոցք, հնէաբան, նախօրե, մանրէ, միջօրեական, անէանալ, գոմէշ։
  • օ-ո- հնօրյա, փայտոջիլ, միջօրեական, օրեցօր, անօրեն, տնօրինություն, հանապազօր, առօրյա, ոսկեզօծ, աշխարհազոր, առօրյա, ապօրինի, նախորդ, վաղօրոք։
  • Ը (որտեղ անհրաժեշտ է)- խոչընդոտ, անընտել, մթնկա, ակնթարթ, կորնթարդ, որոտընդոստ, առընթեր, սրընթաց, օրըստօրե, հյուրընկալ, գահընկեց, լուսնկա, ճեպընթաց։
  • (եվ-և)- ալևոր, ձևույթ, արևկա, թեթևոտն, հոգեորդի, եղրևանի, գոտևորել, կարևոր, հոգեվիճակ, տարեվերջ, հոգեվարք, ոսկևորել։
  • (յ ձայնակապ՝ որտեղ անհրաժեշտ է)-ջղային, ժողովածուում, հեռակայել, էական, առքայորդի, Սերգեյի, թեյաման, հայելազարդ, սերմնացուի, Նաիրի, երեխայի, խնայել, հետիոտն, դշխոյական, մանգոյի։

2. Բաղաձայններ՝ ձայնեղներ, խուլեր, շնչեղ խուլեր։ Դրանց ուղղագրությունը՝ գրում ենք ձայներղները, կարդում ենք համապատասխան խուլերը ձայնորդներից, ձայնավորներից հետո։

Առաջադրանք՝ Լրացրու բաց թողած տառերը.

Գարուն է, մեկն այն անհամար գարուններից, որ զարդարել էին երկիրը, և որոնցից հարյուրը ապրեց երջանկության ու տխրության բանաստեղծը՝ աշխարհահրչակ Սաադին։ Առավոտ վաղ զարթնեց նա, իջավ պարտեզ՝ նորից լսելու հավքերի երգը և նորից տեսնելու գարնան հրաշքը։ Նայեց Շիրազի դաշտին՝ գարնան շնորհներով ու վարդերով պճնված, որ վաղորդայնի նիրհն էր առնում՝ պարուրված ճերմակաթույր շղարշներով։ Նստեց ծաղկած հասմիկի թփի տակ՝ Սպահանի գորգի վրա, և դողդոջույն մատներով բռնեց վարդենու՝ այդ գիշեր փթթած բողբոջը, մոտեցրեց դեմքին։ Սիրո կրակով թրթռուն հովը վարդերի ականջին կուսական շնչով սեր էր շշնջում, որ բերել էր հեռավոր սոխակներից։
«Աշխարհը վետվետում է անվախճան ու սիրավառ ար-եցումով»,- հիշեց Սաադին իր խոսքերը՝ ականջը հավքերի երգին և սպիտակ գլուխը կարմրափ-ի- վարդերի մեջ թաղած։

Գրականություն

Կարդում ենք գրաբար.

Գրաբարի ձեռնարկ-մաս 1-ին , էջ 4-7։ Կատարիր առաջադրանքները։ Կարծիքդ գրառիր կարդացածդ ասույթների շուրջ։

Ասույթների մեծ մասը նման ասելիքներ ունեին և դա այն էր, որ պետք է իմաստուն լինել և օգնել թույլին: Բայց քանի որ դա շատ տարածված խոսքեր են մեծ զգացմունքներ չանդնացրեցին: Իսձ ամենաշատը դուր եկավ երկրորդը, որովհետև ինձ այն հիշացրեց առանց նույնիսկ նկատի ունենալու գիտական ֆակտ, որը ապացուցում է, որ երեխայի խելքը՝ կարելի է ասել, անսահմանափակ է:

***

ԾՆՈՒՆԴ ՎԱՀԱԳՆԻ

Երկնէր երկին, երկնէր երկիր,

Երկնէր եւ ծովն ծիրանի.

Երկն ի ծովուն ունէր եւ զկարմրիկն եղեգնիկ:

Ընդ եղեգան փող ծո՛ւխ ելանէր,

Ընդ եղեգան փող բո՛ց ելանէր.

Եւ ի բոցոյն վազէր խարտեաշ պատանեկիկ:

Նա հուր հեր ունէր,

Բո՛ց ունէր մօրուս,

Եվ աչկունքն էին արեգակունք:

Կարդա այսպես.

ծովն – ծովըն

զկարմրիկն – ըզկարմրիկըն

ի բոցոյն – ի բոցույն

Հարցեր և առաջադրանքներ

  • Գույն մատնանշող բառերը դուրս գրիր: Ո՞րն է բանաստեղծության մեջ իշխող գույնը:

Ծիրանի, զկարմրիկն, երկին, երկնէր, բոց բառերը գույն մատնանշող են։ Բանաստեղծության մեջ իշխող գույնը դա կարմրածիրանագույն էր, քանի որ անընդհատ խոսվում էր բոցի, հրդեհի, կրակի և ծիրանի ծովի՝ ցորենի այգու։

  • Վահագնին նկարագրող պատկերները դուրս գրիր և ըստ դրանց ինքդ նկարագրիր նրան:

Վահագնին նկարագրող պատկերներ՝ Եւ ի բոցոյն վազէր խարտեաշ պատանեկիկ, նա հուր հեր ունէր, բո՛ց ունէր մօրուս, և աչկունքն էին արեգակունք։ Վահագնը շատ հզոր է, աչքերը կարծես արեգակներ լինեն և հենց ինքը նման է կրակին։

  • Ինչո՞ւ էր Վահագնն այդպիսին (ուշադրություն դարձրու նախորդող պատկերներին և պատասխանիր ըստ դրանց):

Վահագն այդպիսին էր, քանի որ նա այդպպիսի միջավայրում։

  • Քո կարծիքով, այս ծնունդն իրակա՞ն է, երևակայակա՞ն, թե՞ ինչ – որ բան խորհրդանշող:

Իրական է, թե ոչ չեմ կարող ասել, սակայն որ այդ ծնունդը ինչ-որ բան խորհրդանշող է, դա հասատատ, քանի որ հեղինակը այդ ծնունդը և հենց երեխային նկարագրում է ոչ սովորական ձև, այլ արտասովոր։

  • Բանաստեղծությունն այնպես խմբագրիր, որ կրկնվող բառեր ու արտահայտություններ չլինեն: Բարձրաձայն կարդա և՛ բանաստեղծությունը, և՛ քո խմբագրածը. Փորձիր հասկանալ` թե ի՞նչ են տալիս կրկնությունները:

ԾՆՈՒՆԴ ՎԱՀԱԳՆԻ

Երկնէր երկին, եւ ծովն ծիրանի.

Ունէր եւ զկարմրիկն եղեգնիկ:

Ընդ եղեգան փող ծո՛ւխ ելանէր,

Եւ ի բոցոյն վազէր խարտեաշ պատանեկիկ:

Նա հուր հեր ունէր,

Եվ բո՛ց մօրուս,

Աչկունքն էին արեգակունք:

Երբ կարդում եմ իրականը և խմբագրածը տարբերություններ ունեն, սակայն դրանք նույն իմաստն են արտահայտում, երկորդում՝  խմբագրած տարբերակում, ավելի հակիրճ էր, որտեղ չկային ավելորդ երկաարացրած և կրկնվող տողեր, սակայն կարդալուց ամեն ինչ չի, որ զգում ես, իսկ առաջին տարբերակում ամեն ինչն ավելի զգացմունքային էին։

Նախագծային Մայիս

Ընթերցողական նախագիծ

Դատարկ տունը

Related image

Այս պատումը սկզբում հիասթափություն էր թվում, սակայն շարունակեցի կարդալ և տեսա, որ մոտ 1/4-ը անցած շատ հետաքրքիր դարձավ: Այն իմ նախորդ կարդացածների ուղղիղ շարունակությունն էր և այդպես նույնիսկ ավելի հետաքրքիր էր դառնում: Ինչպես միշտ իմ ամենադուրեկան կերպարը իհարկե Շերլոկն էր, որովհետև նրա և իմ մեջ շատ նմանություններ եմ տեսնում և բացի դրանից մենք կարդում ենք Ուոտսընի կողմից և ես իմանում եմ թե ինչ են մարդիք մտածում երբ ես եմ խոսում:

Տարվա ամփոփում

Ես գոհ եմ իմ այս տարվա աշխատանքից: Ֆիզիկայից և հայոց լեզուից ես թերացել եմ այս տարի, բայց վերջնական հաշվով գիտելիքներս շատացել են: 7-րդ դասարանում ամեն ինչ ավելի թեթև էր, բայց հիմա ավելի երկար ժամանակ էր պետք աշխատել: 9-րդ դասարան ֆոխադրվելուն անհանգիստ սպասում եմ, որովհետև երկրաչափությունը, քիմիան և ֆիզիկան ավելի խորացած են լինելու:

Ակուտագավա Ռյունոսկե

«Երեք ինչու»:

Վերլուծություն՝

Այս Ակուտագավա Ռյունոսկեի պատմվածքը շատ ձանձրալի և անհասկանալի էր ինձ համար: Նա սկսում է հետաքրքիր հարցերով, որոնք շատ քչերը կհասկանան, սակայն երևում է, որ նա միակն է, ով հասկանում է պատասխանները: Կամ էլ ուղղակի նա հարց է ունեցել և ուզել է պատասխանը իմանալ և դրա համար մարդկանց է այս հարցումը տվել:

Ակսել Բակունց

Միրհավ

Վերլուծություն՝

Դիլանն ու Սոնան ընկերներ էին, ովքեր իրար սիրում էին, սակայն Սոնայի ծնողները դեմ էին Դիլլային, որովհետև նա աղքատ էր, և Սոնային ամուսնացրին մի հարուստ տղայի հետ, ում Սոնան չէր սիրում և երջանիկ չէր: Ինձ այս պատմությունը այդքան էլ դուր չեկավ, որովհետև այն շատ անհասկանալի էր, և կարելի էր այն ավելի կարճ գրել: Բայց այս պատմությունը իր մեջ հետաքրքիր միտք ուներ, որը ուղղակի վատ էր մատուցված:

Ռաֆայել Նահապետյան. «Փախուստ»

Կիրակնօրյա ընթերցումներ.

Պատկերասրահում մի բան էր կատարվում, ինչ-որ բան էր նախապատրաստվում, ու բոլորն այդ զգում էին: Լարվածությունը գնալով աճում էր, աճում, մթնոլորտը շիկացել էր, շշուկները, մի տեսակ, ֆշշացող սրություն էին ձեռք բերել, ու սուր դիմագծերով, ջղային մի կոմսուհի, երբ արդեն պատկերասրահը փակել էին, ճչաց.
— Դե վերջ տվեք փսփսալուն, ասացեք հասկանանք, ի՞նչ է պատահել, հիմա ի՞նչ եք ուզում:
— Նրան լավ չեն դաստիարակել,— փսփսացին պալատական կանայք,— հասարակության մեջ իրեն պահել չգիտե:
— Մեծամեծներն էլի իրար խառնվեցին,— ծիծաղեց ծեր մի հովիվ ու թոռանն աչքով արեց,— այ կտեսնես, սրանք էլի մի բան անելու են, սրանք հանգիստ նստողներից չեն:
Թոռը չպատասխանեց: Նրա բերանում սրինգ կար (այդպես էին նկարել) ու նա նկարելու օրից չէր խոսել` սրինգ էր փչել (նա շատ էր հարգում նկարիչներին ու մտածում էր` եթե ինձ ստեղծողը որոշել է, որ ես պետք է սրինգ նվազեմ` ուրեմն վերջ):
— Ժողովուրդը հուզվում է, արքա,— ասաց պալատականներից մեկը,— ժողովուրդը անորոշության մեջ է:
— Վաղը մեր սրահի բոլոր շրջանակներին հայտարարեք,— ասաց արքան,— որ երրորդ սրահը` մերը, պատերազմ է հայտարարում չորրորդին:
— Լսում եմ, արքա,— ասաց պալատականը,— իսկ պատճա՞ռը: Ինչպե՞ս բացատրել սրահին այդքան կարևոր քայլը:
Արքան մտմտաց: Իրական պատճառն այն էր, որ արքայի ձեռքերը քոր էին գալիս, ու նա ամեն ինչ իրար խառնել էր ուզում: Բայց ժողովրդին այդպես չէր կարելի ասել:
— Ասացեք,— ծոր տվեց արքան,— որ չորրորդ սրահը ինչ-ինչ դավաճանական միջոցներով հասել է այն բանին,— այստեղ արքան նորից մտմտաց ու գյուտ արեց,— որ այցելուների մեծ մասը այնտեղ է գնում, մինչդեռ մեր սրահը հաճախողների թիվը օր-օրի նվազում է: Դա խայտառակություն է, դա դավաճանություն է Մեծ Արվեստի նկատմամբ, որին մենք ծառայում ենք, դա հայհոյանք է մեզ ստեղծող մեծագույն նկարիչների հասցեին:
— Որ ասում էի,— ծիծաղելով ձեռքերն իրար քսեց ծեր հովիվն ու նորից թոռանը աչքով արեց,— որ ասում էի սրանք հանգիստ նստողներից չեն: Տեսա՞ր: Դե հիմա գնա: Մեկ էլ չասես, թե սուտասան եմ` դե կեր:
Թոռը չէր ասել, թե պապը ստախոս է (նա երբեք չէր խոսել) դա պապն էր հնարել` խաբելու համար իրեն, իբր իր հետ էլ զրուցող, իրեն էլ հաշվի առնող կա:
— Օ՜հ, այս տղամարդիկ,— հառաչեց գեղեցիկ աչքերով մի կին,— օ՜հ, այս տղամարդիկ, որոնց համար մեր սրտերը նվաճելը քիչ է՝ այժմ էլ սրահներ են ուզում նվաճել:
— Տիրուհիս,— ասաց բարակ, երկար բեղերով, սուր, եռանկյունի մորուքով մի տղամարդ,— ձեր սիրտը նվաճելու համար ես պատրաստ եմ նախ ողջ աշխարհը նվաճել:
— Օ՜հ, այս տղամարդիկ,— հառաչեց գեղեցիկ աչքերով կինը, բայց այդ տղամարդուն չնայեց, այլ մյուսին, որ մի խմբի կենտրոնում լուրջ-լուրջ բաներ էր ասում,— Օ՜հ, այս տղամարդիկ, որ նվաճում են մեր սրտերն ու այսքան դաժան են:
— Տիրուհիս,— նորից սկսեց թեթևսոլիկը, բայց կինը հեռացավ:
Հարևան, չորրորդ սրահում նույնպես իրար էին անցել:
— Ինչպե՞ս,— բացականչեց պատկերասրահի ամենաարժեքավոր կտավի գլխավոր դետալը,— ինձ պատերազմ հայտարարե՞լ,— նա ստիպում էր, որ բոլորն իրեն կայսր կոչեն,— դրանք խելագարվե՞լ են, ինչ է:
— Իմ կայսր,— բղավեց հարևան կտավից հոյատես մի սպա,— առաջնորդիդ մեզ:
— Մեր որսը սրանք հարամ արին,— փսփսացին հարևան շրջանակից, այնտեղ երկու հոգի լուսնյակ գիշերով պատրաստվում էին նավակը ծովը հրել,— հիմա ի՞նչ անենք:
Իսկ կողքի կտավում գիշերային սրճարանի տերը շփոթված կանգնել էր աղոտ լուսավորված բիլիարդի առաջ ու մտածում. «Առանց այդ էլ հաճախորդներ չունեի, հիմա բոլորովին չեմ ունենա»: Ու նա շփոթված նայեց կողքի սեղանին կիսաքնած երկուսին:
— Հենց այսօր զորահավաք կազմակերպել,— որոտաց կայսրը,— վաղը պատկերասրահը փակվելուց հետո` ռազմի դաշտ:
— Տեր,— ասաց հավաքված սպաներից մեկը,— ավելի հարմար է ժամը 22-ից հետո, մինչև 22-ը պահակը շրջում է սրահներում:
— Լավ,— որոտաց կայսրը,— ուղիղ ժամը քսաներեքն անց երեսուն րոպեին ես կսկսեմ կռիվը և մեզ ստեղծող Մեծ Վարպետների օրհնությամբ մեկ ժամվա մեջ կջարդեմ նրանց:
Եվ որովհետև ամենքն իրար էին խառնվել, ոչ ոք չնկատեց, թե ինչպես պատկերասրահի ամենաարժեքավոր կտավի շրջանակի արանքից դուրս սողաց Հիասքանչ Օրիորդը ու մտավ կողքի կտավը,— այնտեղ Սիրահարված Պատանին գիրք էր կարդում:
— Ես այդպես էլ գիտեի,— մրմնջաց աղջիկը:
Հետո Սիրահարված Պատանին գրքից կտրեց աչքերն ու տեսավ Հիասքանչ Օրիորդին: Նրանք երկուսով անթարթ իրար էին նայում, ու այնքան գեղեցիկ էր Պահը, որ այն ապրելու համար արժեր նկարված պատկեր լինել:
— Սիրելիս,— մրմնջաց Հիասքանչ Օրիորդը,— ես այդպես էլ գիտեի:— Սիրահարված Պատանին ժպտաց, զգույշ համբուրեց աղջկա ձեռքերը, հետո աչքերը, հետո շուրթերը ու ասաց.
— Ի՞նչ է պատահել, դու ասացիր, որ այսօր չես կարող գալ:
— Պատերազմ է հայտարարվել,— ասաց Հիասքանչ Օրիորդը,— վաղը մեծ կռիվ է լինելու:
— Ո՞ւմ հետ, ինչո՞ւ,— զարմացավ Սիրահարված Պատանին:
— Երրորդ սրահի: Այցելուների հետ կապված ինչ-որ պատմության պատճառով:
— Գրողը տանի,— զայրացավ Սիրահարվածը,— ինչո՞ւ են հիմարություններ անում, ինչո՞ւ չեն թողնում ապրենք, ինչո՞ւ են ամեն տեղ քթները խոթում, գրողը տանի, այս ի՞նչ է կատարվում:
— Մի հայհոյիր,— կարմրեց Հիասքանչը,— ավելի լավ է եկ փախչենք:
— Բայց ո՞ւր,— հարցերը Սիրահարվածը:— Ախար ո՞ւր փախչենք:
— Մի որևէ սրահ,— ասաց Հիասքանչ Օրիորդը:
— Ի՞նչ տարբերություն,— դառը քմծիծաղեց Սիրահարվածը,— այնտեղ էլ նույն բանը կպատահի:
— Դե ոչ,— ծիծաղեց Հիասքանչը,— ես լսել եմ, որ այստեղ սրահներ կան, ուր միայն բնանկարներ են, գնանք այնտեղ, կխցկվենք որևէ բնանկարի շրջանակից ներս ու մեզ համար կապրենք:
— Հիանալի է,— ապշեց Սիրահարված Պատանին,— և ինչպես մտքովս չէր անցել,— ու նա արագ վերցրեց իր գիրքը, փետրազարդ գլխարկը:
— Ոչ,— ասաց Հիասքանչ Օրիորդը,— այստեղից ոչինչ մի վերցրու, հարկավոր չէ:
— Հիասքանչ Օրիորդ,— ծոր տվեց Սիրահարված Պատանին,— օրհնվեն այն մատները, որ քեզ ստեղծել են:
Ու նրանք արագ հեռացան այդ սրահից: Նրանց փախուստը ոչ ոք չնկատեց, որովհետև բոլորն էլ զբաղված էին շատ ավելի կարևոր մի գործով:
Իսկ մյուս օրը պատկերասրահի այցելուները շշմել մնացել էին,— կատարվել էր աննախադեպ մի բան:
Ամենարժեքավոր կտավի վրայից անհետացել էր գեղեցիկ աղջկա մի ֆիգուր, իսկ հարևան կտավներից մեկի վրայից չքացել էր գիրք կարդացող պատանին: Եվ, որ ամենազարմանալին էր` տեղում էին մնացել և՛ գիրքը, և՛ փետրազարդ գլխարկը: Իսկ պատանին չկար:
Պատկերասրահն արագ փակեցին և ամենաարժեքավոր կտավն ու պատանու շրջանակը տարան արհեստանոց: Հասկանալի է, որ գիշերը ոչ մի պատերազմ էլ չեղավ` կայսրին տարել էին և հետո երկու սրահներում էլ պատկերների տրամադրությունը շատ վատ էր:
Միայն երրորդ սրահի արքայի ձեռքերն էին քոր գալիս, ու նա մտածում էր, որ իրենից փայլուն մի հաղթանակ գողացան, բայց վախենում էր ձայն հանել, հասկանալով, որ վերջնականապես կզրկվի հեղինակությունից: Առանց այդ էլ նրան արդեն խեթ-խեթ էին նայում:
Բայց մի բան, որ ոչ ոք չնկատեց, բացի գիշերային պահակից, դա հեռավոր սրահներից մեկում անհայտ մի հեղինակի բնանկարի մեջ հայտնված երկու փոքրիկ ֆիգուրներն էին: Եվ հիմա, գիշերները, շրջելով սրահներում, գիշերային պահակը ամենավերջում մտնում էր այդ հեռավոր սենյակը ու երկար-երկար նայում անհայտ հեղինակի բնանկարին:

 

Վերլուծություն

Ինձ այս հոդվածը դուր չեկավ, որովհետև այնտեղ միայն մի փոքրիկ իմաստ կար, իսկ դա է այն, որ արքան ձանձրույթի պատճառով պատերազմել է ուզում: